de Bouwfraude

De zogenaamde bouwfraude-zaak draait grotendeels om twee, los van elkaar staande zaken. De eerste zaak zou gaan om grootschalige corruptie bij ambtenaren en om een omvangrijk zwart betalingssysteem. Er zouden door bouwbedrijven te hoge kosten worden berekend. De overheid en grote bedrijven zouden hierdoor voor miljoenen guldens zijn opgelicht. Volgens een oud-werknemer van een bouwbedrijf in de provincie Groningen zouden ambtenaren stelselmatig zijn omgekocht. Het zou gaan om zeker 50 corrupte ambtenaren van Rijkswaterstaat.
De tweede zaak draait om 3 bedrijven die de bouw van de schipholtunnel hebben uitgevoerd tussen 1990 en 1998. Ook in die zaak zouden te hoge kosten zijn berekend en zijn er rekeningen verstuurd voor niet verrichte werkzaamheden. De 3 betrokken bedrijven zijn elk een schikking overeengekomen met het OM. Ze betalen elk een boete van 1 miljoen gulden en in totaal zal een bedrag van 30 miljoen aan onterecht ontvangen subsidie terug betaald moeten worden. Halverwege april 2002 werden de eerste drie arrestaties verricht met betrekking tot de bouwfraude-zaak. Halverwege augustus begon een parlementaire enquête met het horen van mensen uit de bouwwereld en het horen van ambtenaren. Tot nu toe heeft dit nog niet geleid tot echt opzienbarende dingen. Er is bevestigd dat er onderling prijsafspraken werden gemaakt, maar van corruptie op grote schaal is nog geen bewijs geleverd.

In de jaren-90 werd er in Limburg een onderzoek ingesteld naar een corruptienetwerk. In het voorjaar van 1992 kwam de Limburgse manier van zakendoen en politiek  bedrijven voor het eerst op grote schaal negatief in het nieuws. Sjaak Baars, een wegenbouwer uit Klimmen, onthulde dat hij jarenlang smeergelden had betaald om aan opdrachten te komen. Hij onderhield nauwe contacten met lokale politici en met voor hem belangrijke ambtenaren.  Ook kwam uit het onderzoek naar voren dat zes wegenbouwers jarenlang de gemeente Maastricht hadden misleid bij de aanbesteding van opdrachten. Er werden onderling illegale prijsafspraken gemaakt. Ambtenaren maakten op kosten van wegenbouwers vliegreizen naar Ierland en Spanje. De affaire kostte een aantal burgermeesters en wethouders hun baan. 

In februari 2004 werd duidelijk dat de bouwfraude veel omvangrijker is dan in 2002 werd aangenomen. Er dook een nieuwe schaduwboekhouding op, dit keer van het bouwbedrijf Boele & Van Eesteren. Circa 90 bedrijven en rond de 250 bouwprojecten die tussen 1998 en 2001 zijn opgeleverd komen in de boekhouding voor. Onder de bouwbedrijven bevinden zich grote concerns als Bam, Ballast Nedam, Hijmans-dochter IBC, TBI en Dura Vermeer. Uit de boekhouding blijkt dat ook bij werkzaamheden aan onder meer ziekenhuizen en scholen illegale prijsafspraken zijn gemaakt. Het OM startte naar aanleiding van de opgedoken boekhouding een onderzoek naar oud-minister Jorritsma. Haar naam kwam in de boekhouding voor. Zelf ontkende Jorritsma ooit zaken te hebben gedaan met Boele & Van Eesteren en zou ze zich ook niet bemoeien met het familiebedrijf Jorritsma Bouw waarin ze een belang van 6,3% heeft.

.